Zaburzenia osobowości - wiązka B

 
 
 

osobowość narcystyczna

  • wybujałe poczucie własnej wartości, egocentryzm,
  • marzenia o nieograniczonych sukcesach, władzy lub pięknie,
  • przekonanie o własnej szczególności i niepowtarzalności,
  • ekshibicjonistyczna potrzeba stałego podziwu;
  • typową reakcją na krytykę jest przesadna wściekłość, poczucie upokorzenia lub pustki;
  • nieumiejętność odczytywania uczuć innych ludzi;
  • w bliskich związkach interpersonalnych oscylacja między nadmierną idealizacją a skrajną deprecjacją;
  • arogancja i wyniosłość

 

borderline (inaczej: pograniczne zaburzenie osobowości)

  • wahania nastroju,
  • napady intensywnego gniewu,
  • niestabilny obraz siebie,
  • związki z innymi niestabilne i naznaczone silnymi emocjami,
  • silny lęk przed odrzuceniem i gorączkowe wysiłki mające na celu uniknięcie odrzucenia,
  • działania autoagresywne
  • chroniczne uczucie pustki (braku sensu w życiu).

Jest to zaburzenie bardzo ciężkie do zdiagnozowania i niestety coraz bardziej popularne w naszych czasach wśród młodych ludzi.

Objawia się trudnością w utrzymaniu jakiekolwiek relacji międzyludzkich. Jest to spowodowane impulsywnością oraz zmiennym obrazem samego siebie. Tu zatrzymajmy się: każdy z nas ma w głowie jakiś stały obraz samego siebie – spokojny intelektualista z poczuciem humoru, pełen energii i charyzmy przywódca, wrażliwy i życzliwy samotnik. To jak widzimy siebie jest zazwyczaj stałe, bez względu na porę dnia, czy roku. Możemy mieć zły dzień i stwierdzić, że wcale nie jesteśmy tacy mądrzy jak nam się wydaje, a nasza charyzma gdzieś zniknęła. Ale to mija gdy wracamy do dobrej formy, a rzeczywistość na oczekiwane przez nas tory. U osób z zaburzeniem osobowości typu borderline zmienność w postrzeganiu siebie jest częsta.

Kolejnym aspektem, na który warto zwrócić uwagę jest przemożna, trwała obawa przed odrzuceniem. Np. osoba z borderline jest umówiona na wieczór ze znajomym, który w ostatniej chwili przekłada spotkanie z jakiegoś prozaicznego powodu. Osoba chora w takiej sytuacji już doszukuje się oznak, które mogą zwiastować odrzucenie. I od razu pojawia się lęk przed tym.

Kolejnym objawem opisywanego zaburzenia są niestabilne i burzliwe związki międzyludzkie. Jak wiadomo, gdy jest się zakochanym, w swojej drugiej połówce widzi się same zalety, osoba przez nas darzona uczuciem jest chodzącym ideałem. Jednak z biegiem czasu ludzie zaczynają dostrzegać w sobie nie tylko te dobre cechy ale też poniekąd złe. I to jest całkiem normalne. Jednak jeśli dana osoba raz idealizuje związek i zaraz potem uważa, że jest skrajnie beznadziejny – powinniśmy zachować czujność.

Czasy, w których żyjemy zdominowały portale społecznościowe. Ludzie lubią się chwalić swoim idealnym życiem, sukcesami ale przede wszystkim lubią zaskakiwać innych na Facebooku, jak i w życiu realnym. Osoby z borderline cechuje impulsywność, która daje dreszczyk emocji  - np. seks z nieznajomym szybka jazda autem), ale też lekkomyślne wydanie całej swojej wypłaty bądź zwyczajne objadanie się. Osoby chore mogą też samo-okaleczać się, bądź wykazywać gesty czy groźby samobójcze oraz wykazywać niestabilność emocjonalną.

Każdy, ale to każdy, jak już wielokrotnie wspominaliśmy, może mieć gorszy dzień. Może się to objawiać tym, że będziemy dra drażliwością, odczuwaniem lęku. U osób chorych takie epizody występują dość często i są one traktowane jako jeden z objawów zaburzenia osobowości typu borderline.

Ilu z nas ma czasami złe przeczucia? Albo takie irracjonalne poczucie pustki, które często towarzyszy rodzicom po świętach Bożego Narodzenia, kiedy wszystkie dzieci zjechały do rodzinnego domu, po czym wróciły do swoich domów. Takie uczucie pustki często jest odczuwane przez jednostki chore.

Na koniec chcemy zwrócić uwagę na objawy, które rzadko kojarzone są z jakimikolwiek chorobami zaś przypisujemy je problemom związanymi z dorastaniem bądź istotnymi zmianami w naszym życiu. Do rzeczy, jednym z objawów jest nieadekwatne zachowanie czy nieadekwatna do danej sytuacji reakcja oraz częste odczuwanie gniewu bądź nawet udział w bójkach. Oprócz tego, osoba chora – pod wpływem stresu – może mieć wyobrażenia paranoidalne lub bardzo nasilone objawy zachowań antyspołecznych.

Jak bliscy osoby chorej mogą ją wspierać?

Po pierwsze i bardzo ważne: bliscy powinni poszukać szczegółowych informacji na temat powyższego zaburzenia i okazywać zrozumienie. Dla ludzi zdrowych problemy czy też wątpliwości z jakimi zmagają się osoby chore na borderline mogą wydawać się śmieszne. Dlatego tak ważne jest poważne podejście do tego tematu. Nie możemy powiedzieć osobie chorej że jego problem jest błahy. Za to możemy zapytać się, jak możemy jej pomóc rozwiązać dany problem i dać pole do działania. Każdą próbę samobójczą, nawet tę mało wiarygodną, bierzmy na poważnie. Ponad to wspierajmy jak potrafimy: wiarą w możliwości, wspólnym odnajdywaniem mocnych i słabych stron. Znajdźmy czas na po prostu wspólne bycie. A na koniec warto i jest to zalecane przez specjalistów, by namawiać osoby z borderline na to by szukały pomocy u specjalistów. Gdyż czasami miłość, dobre chęci nie wystarczą (KS).

osobowość histrioniczna

wzorzec zachowań zdominowany:

  • przesadnym wyrazem emocjonalnym,
  • teatralnością zachowań,
  • staraniami o zwrócenie na siebie uwagi
  • i prowokacyjną seksualnością.

Każdy z nas wśród znajomych, przyjaciół czy rodziny ma tak zwaną „Gwiazdę” bądź nawet „Gwiazdy”. Takie osoby lubią być w centrum uwagi, lubią błyszczeć, lubią gdy inni ich słuchają, ale przede wszystkim zawsze postępują tak jak chcą. Nikt do niczego ich nie zmusi siłą. Jeśli coś im się nie podoba, za nic nie przyłożą do tego ręki. Co jeśli jednak nasza przysłowiowa Gwiazda jest bardzo podatna na wpływ innych? Uwielbia mówić o swoich emocjach i tak samo mocno lubi je okazywać. Ponad to jej wypowiedzi, mimo dużej ekspresji i zawartości emocji, nie zawierają jakiś konkretnych informacji a emocje są tak naprawdę bardzo powierzchowne i jeszcze bardziej zmienne? Relacje z innymi, w szczególności związki takiej osoby są tylko w jej wypowiedziach głębokie i takie do grobowej deski. W rzeczywistości zazwyczaj są przeciętne. Mało tego, nasza Gwiazda lubi kusić, lubi uwodzić, można rzecz: bardzo afiszuje się ze swoją seksualnością. W tym momencie warto dodać, że dana osoba wykorzystuje swój wygląd do skupienia uwagi na sobie, a brak uwagi ze strony innych powoduje u niej swego rodzaju dyskomfort. Teatralność i „gwiazdor zenie” to jej drugie imię. Takim oto sposobem otrzymujemy obraz osoby chorej na histrioniczne zaburzenie osobowości. Oczywiście nasze babcie powiedziałyby: „Dziecko przecież te wszystkie gwiazdy w telewizji to wypisz wymaluj histrionicy”. Otóż nie.

Histrioniczne zaburzenie osobowości, jak i każde inne, musi mieć początki w dzieciństwie lub wczesnych latach młodości osoby chorej. Po drugie powyższe objawy muszą w pewien sposób powodować cierpienie i utrudniać normalne życie. Jak wcześniej wspomnieliśmy zdarzają się wśród nas osoby, które po prostu lubią „gwiazdorzyć” i sprawia im to przyjemność, ale – co ważne – brak uwagi ze strony innych nie jest dla nich wielkim dramatem. Takie osoby mogą stworzyć prawdziwe i szczere związki, a później nawet założyć rodziny. Bo ich teatralność, czy ekspresja jest po prostu pewną cechą charakteru. Jednak jeśli mówimy o osobie z zaburzeniem osobowości typu histrionicznego wtedy już może być problem: bo jeśli taka osoba bardzo łatwo wchodzi w relację z innymi, to też równie łatwo z nich wychodzi.

Jak bliscy mogą pomóc osobie z takim zaburzeniem?

Przede wszystkim takie osoby ciężko namówić na terapię, ponieważ uważają, że są zdrowe. Poza tym osoby z zaburzeniem histrionicznym naprawdę potrafią ułożyć sobie odpowiednio życie, pełne sukcesów, znajomych, podziwu itp. Jednak w głębi duszy zawsze będą czuć, że czegoś im brakuje. W związkach hmm…, szybko nudzą się swoimi partnerami, co wiąże się z ich częstą zmianą.  Dla osoby chorej wygląd i ciało ma bardzo duże znaczenie, więc miewa ona bardzo silne lęki związane z utratą swojego atrakcyjnego wyglądu.

W takim razie jak możemy pomóc takiej osobie? Nauczmy ją asertywności, by potrafiła stać przy swoim zdaniu i swoich poglądach. Nauczmy też panowania nad swoimi emocjami. Pokażmy, że wygląd to nie wszystko. Ale przede wszystkim spróbujmy nauczyć na czym polegają trwałe i szczere związki, że seks nie jest najważniejszy i należy się zabezpieczać... (KS)

 

OSOBOWOŚĆ socjopatyczna

  • nierespektowanie podstawowych norm etycznych oraz wzorców zachowań w społeczeństwie, brak przystosowania do życia w społeczeństwie.
  • brak sumienia i odpowiedzialności wobec innych
  • brak wstydu, poczucia winy i skruchy, osoby te nie są zdolne do głębokiej troski o drugiego człowieka
  • kontakty międzyludzkie są u socjopatów znikome, nastawione na eksploatację drugiej osoby
  • manipulowanie jednostką, wykorzystywanie do własnych celów
  • nieprzywiązywanie się do drugiego człowieka, brak reakcji na zaufanie, miłość i czułość; socjopata nie odbiera sygnałów z otoczenia, nie reaguje na przykłady innych, na to, co jest normą, a co nie[5]
  • ignorowanie bodźców społecznych normujących zachowanie i funkcjonowanie w danym otoczeniu
  • brak empatii (MT)